ترخیص کالا فرآیند گرفتن مجوز ورود یا صدور یک کالا از گمرک کشور است. به عبارتی دیگر ترخیص کالا، انجام کلیه اموری است که نیاز است تا یک کالا از مبادی رسمی اجازه ورود یا خروج داشته باشد و در اختیار صاحب کالا یا خریدار کالا قرار گیرد. این فرآیند، موجب کنترل ورود و خروج ارز و کنترل قاچاق کالا می‌شود. ترخیص کالا از گمرک یک امر تخصصی است و با توجه به قوانین گمرک و آیین نامه‌های اجرایی که مدام در حال تغییر هستند، اگر بازرگان و یا ترخیص کار اطلاعات کافی و به‌روز نداشته باشد، متحمل خسارات سنگین و گاهی اوقات جبران ناپذیر خواهد شد.هنگامی که بازرگان، کالایی را برای صادرات و یا واردات به گمرک وارد می­‌کند، به منظور اخذ مجوز ورود یا صدور کالا، باید مراحل خاص آن را طی کند. با توجه به پیچیدگی فرآیند ترخیص کالا، توصیه می‌شود از یک ترخیص کار با تجربه کمک بگیرید. ترخیص کار به شخص حقیقی یا حقوقی گفته می‌شود که با داشتن مجوز رسمی، به نمایندگی از صاحب کالا و در قبال قراردادی کتبی و یا شفاهی، اقدام به ترخیص کالا از گمرک کشور می‌نماید. در حقیقت ترخیص کار، نماینده یا وکیل صاحب کالا در حوزه ترخیص کالا از گمرک است. به ترخیص کار «حق العمل کار» گمرک نیز می‌گویند.

فرآیند ترخیص کالا طی مراحلی از جمله تکمیل اسناد، اظهار کالا در سامانه گمرک، ارزیابی کالا، اخذ مجوزهای مربوطه، تایید کارشناس، پرداخت هزینه‌های گمرک، بارگیری و استریپ کالا و محاسبه وجوه (سود بازرگانی، مالیات، حقوق گمرکی، تسهیلات دولت به وارد کننده یا صادر کننده و…) انجام می­‌شود.

مراحل ترخیص کالا از گمرک

ترخیص کالا شامل مراحل مختلفی است که برای ورود یا صدور کالا ممکن است این مراحل تغییر کند. در این قسمت به طور کلی این مراحل را بیان می­‌کنیم؛ به منظور اطلاع از جزئیات دقیق­تر می‌­توانید از کارشناسان با تجربه ما در شرکت بازرگانی طاتا کمک بگیرید.

مراحل ترخیص کالا از گمرک شامل تهیه و تکمیل اسناد ذیل است:

1. دریافت ترخیصیه و قبض انبار

2. دور اظهاری از طریق سیستم EPL

3. پرینت اظهارنامه (دریافت کوتاژ و تعیین مسیر)

4. ارزیابی کالا

5. اخذ مجوزهای لازم مثل استاندارد، آزمایشگاه و…

6. کارشناسی کالا توسط کارشناسان مجازی گمرک

7. صندوق و پرداخت هزینه‌ها

8. دریافت مجوز بارگیری و تسویه انبارداری

9. اعلام بار و ارسال کالا به درب خروج گمرک

10. خروج کالا از گمرک به انبار استریپ یا انبار صاحب کالا

    

حساسیت­‌ها و پیچیدگی­‌های ترخیص کالا

ترخیص کالا از گمرک روند پیچیده‌ای است و نیازمند اطلاعات لازم و به روز است. این مهم نیازمند اطلاعات دقیق از قوانین گمرک است، قوانینی که با توجه به شرایط سیاسی و اقتصادی کشور و تحریم‌ها مدام در حال تغییر هستند.

با توجه به ورود یا صدور کالا، مراحل ترخیص کالا و تشریفات گمرکی متفاوت بوده و اسناد مورد نیاز برای هر کدام متفاوت است.

مجوزهای مربوط به ترخیص کالای وارداتی 

هنگام واردات کالا، همه کالاها و تعرفه‌های مربوط به آن‌ها گروه بندی شده‌اند که این گروه‌ها در حال حاضر به گروه کالایی ۱ و ۲ و ۴ اطلاق می‌شوند.

اخذ مجوزات لازم برای کالاهای وارداتی متفاوت است. همچنین واردات بسیاری از محصولات نیازمند اخذ مجوز از برخی ارگان‌های دولتی است؛ مثلا جهت واردات جو دامی نیازمند اخذ مجوز از وزارت صنعت و معدن و تجارت، دفتر تخصیص ارز و دامپزشکی ایران است.

انواع کالاهای وارداتی : 

کالاهای مجاز وارداتی: برای واردات این نوع کالا، به اخذ مجوز نیاز نیست.

کالاهای مشروط وارداتی: واردات این نوع کالا نیازمند اخذ مجوز است.

کالاهای ممنوع وارداتی: واردات این نوع کالا ممنوع است.

مجوزهای مربوط به ترخیص کالا از گمرک

هنگام صادرات کالا، کالاها به سه گروه مختلف مجاز صادراتی، مشروط صادراتی و ممنوع صادراتی تقسیم می‌شوند. جهت ترخیص کالا، اخذ مجوزات لازم برای هر گروه از کالاهای صادراتی متفاوت است. همچنین صادرات برخی از محصولات نیازمند اخذ مجوز از برخی ارگان‌های دولتی است؛ مثلا جهت صادرات فلز قراضه نیازمند اخذ مجوز از سازمان انرژی اتمی ایران است.